1 - خلط نيك ، و آن خلطى است كه مىتواند به تنهائى و يا با خلط ديگر ، جزئى از گوهر غذاى مزاج شود و خود را همانند آن سازد و مجموعا بتواند مواد تحليل رفتهء مزاج را جبران كند . 2 - خلط بد : خلطى است زائد ، بىمصرف و تباه و نمىتواند به خلط نيك تبديل شود ، مگر بندرت . شايسته است كه اين خلط از بدن رانده شود و تن از او پاك گردد . مىگوئيم : رطوبت در بدن نيز دو بخش است : بخش اول : اخلاط چهارگانه است كه بيان خواهد شد ، بخش دوم دو قسمت است كه عبارتند از قسمت زائد و قسمت غير زائد . قسمت زائد را بعدا بيان مىكنيم . قسمتى كه زائد نيست ، رطوبتى است كه از حالت اوليه خود تغيير يافته ، در اندام‌ها نفوذ كرده است ولى فاقد چنان كنشى بوده است كه بتواند جزء يكى از اندام‌هاى ساده شود . اين رطوبت غير زائد چهار نوع است : اول - رطوبتى كه در فضاهاى ميان‌تهى اطراف رگ‌هاى ريزى محصور شده است كه

--> - مقابل يكديگر صف‌آرائى كرده ، بمباحثه و مشاجره پرداختند . سردستهء موافقين با نظريهء خلطى ابن سينا يك نفر طبيب انگليسى بنام Bre ? e بود . اين شخص در سال 1797 كتابى بنام : A practical Inquiry on disordered Respiration نوشته است كه Ducamp پزشك فرانسوى در سال 1819 كتاب مزبور را تحت عنوان : Recherches sur les desordres - de Respiration ترجمه كرده است . Bre ? e در اين كتاب سعى مىكند مخالفين خود را قانع كرده ، نظريهء ابن سينا را درباره علت و كيفيت پيدايش آسم به آنها بقبولاند و مىگويد : « علت بروز آسم و نفس تنگى ، يك نوع دفاع طبيعت است كه مىخواهد مجارى تنفس را از وجود يك ماده مضر و گزنده خلاص كند ، چنانچه زور پيچ و انقباضات تشنجى مثانه فشار و عكس العمل طبيعت است كه براى استخلاص روده و مثانه از يك عامل مضر و محرك بوجود مىآيد و اضافه مىكند كه اين ماده محرك قبل از شروع حمله آسم در ريتين وجود داشته و پيدايش آسم اصولا براى دفع اين ماده از سينه است و براى ترجيح تئورى مزبور اين‌طور دليل مىآورد كه در اكثر موارد مقدار زيادى بلغم در اواخر حمله آسم از ريتين دفع شده و دفع همين بلغم باعث تسكين ناراحتى بيمار و رفع تنگ نفس مىشود » . ابن سينا راجع به نظريه بلغم در بروز آسم نظر كلىتر دارد و آن اينست كه غلبه خلط بلغم در بدن باعث بروز بيمارى است منتها خلط مزبور موقعى كه مىخواهد از سينه دفع شود باعث بروز حملات مرض مىگردد و اگر در موقع بروز حمله توجه بلغم را بجانب ديگرى معطوف كنيم از شدت وحدت حملات سريعا كاسته خواهد شد و اگر بطور مناسبى خلط مزبور را از بدن دفع نمائيم و بعدا زمينه مزاجى را طورى تغيير دهيم كه ديگر اين خلط توليد نشود بيمارى آسم بهبودى يافته ، حملات بعدى آن بروز نخواهد كرد . ) نهضت پزشكى ، شماره 1 - مهرماه 1333 ) .